Angststoornissen kunnen effectief worden behandeld met cognitieve gedragstherapie (CGT). Naar verwachting wordt het behandelen van angststoornissen doelmatiger door deze therapie blended aan te bieden. Hierbij wordt een deel van de face-to-face contacten vervangen door online sessies. Op dit moment wordt onderzoek gedaan naar de kosteneffectiviteit van blended CGT.

In deze studie (werktitel: ‘Blended angst’) onderzoeken we in een randomised controlled trial (RCT) de kosteneffectiviteit van blended cognitieve gedragstherapie in de gespecialiseerde GGZ. Het onderzoek is een samenwerkingsverband van de VU Amsterdam, GGZ inGeest, Altrecht, GGZ Oost-Brabant, GGZ Noord-Holland Noord en het IMTA (Erasmus Universiteit) en wordt gesubsidieerd door ZonMw.

Aanpak
Voor patiënten met een paniekstoornis, een sociale fobie of een gegeneraliseerde angststoornis is een blended CGT-behandeling ontwikkeld. Deze wordt vergeleken met een face-to-face CGT-behandeling. De inhoud en duur (15 sessies) van beide behandelingen zijn hetzelfde. Bij de blended behandeling wordt elke twee weken een online sessie uitgevoerd. In totaal gaat het om zeven online sessies, waarbij de behandelaar online feedback geeft.
Voorafgaand aan het onderzoek is de blended behandeling getest in een pilot, waaraan vijf patiënten van Altrecht en GGZ inGeest deelnamen. Aan de hand van de feedback van patiënten en behandelaars werd de behandeling aangepast en geschikt gemaakt voor de dagelijkse klinische werkwijze van de deelnemende organisaties.

Werving
Tijdens de pilot bleek het includeren van patiënten moeizamer en intensiever dan verwacht. Dit had verschillende redenen. De beschikbare pool van patiënten was kleiner dan voorzien, onder andere door de reorganisaties van de afgelopen jaren binnen de geestelijke gezondheidszorg. De werving werd verder bemoeilijkt door interfererende onderzoeken binnen de deelnemende instellingen.
In eerste instantie zouden alleen bij GGZ inGeest en Altrecht patiënten geïncludeerd worden. Vanwege de lage inclusie zijn we echter voor aanvang van de RCT ook gaan samenwerken met GGZ Oost-Brabant. In november 2015 startte op deze drie locaties de werving. Omdat na enkele maanden de inclusie nog niet liep zoals we gehoopt hadden, is in de loop van 2016 GGZ Noord-Holland Noord toegevoegd als extra locatie. We hopen in de eerste helft van 2017 het beoogde aantal van 156 patiënten geïncludeerd te hebben.

Van tevoren inschatten
Bij de start van het onderzoek hadden we onvoldoende zicht op de instroom van patiënten. Het heeft ons veel extra inspanningen gekost om daar oplossingen voor te vinden. Het is dan ook belangrijk om al van tevoren een betrouwbare inschatting van de instroom te hebben en daarbij niet alleen te letten op het aantal patiënten dat voldoet aan de inclusiecriteria, maar bijvoorbeeld ook op andere lopende onderzoeken of wachttijden bij deelnemende instellingen. Het uitvoeren van een pilot kan helpen bij het maken van die inschatting.

Patiëntenervaringen
Patiënten die de blended behandeling hebben gevolgd zeggen het fijn te vinden dat ze de online sessies in hun eigen tempo kunnen doen en op een tijdstip dat hen uitkomt. Voor sommige patiënten is het juist lastig om in de privésituatie tijd en ruimte vrij te maken om aan de online sessies te werken. Verder geven ze aan dat hun zelfvertrouwen een boost krijgt als ze de oefeningen in de online sessies zelfstandig uitvoeren en dat het schrijven over hun problemen hen verder helpt.

Meer informatie
De resultaten worden in het najaar van 2018 bekendgemaakt. Voor meer informatie over het onderzoek kunt u contact opnemen met Geke Romijn, onderzoeker: g.a.romijn@vu.nl.