Dementie is een van de meest voorkomende oorzaken van afhankelijkheid en achteruitgang bij ouderen. Wereldwijd leven rond de 50 miljoen mensen met dementie. Het aantal mensen met dementie in Europa was in 2015 naar schatting 7,5 miljoen en dat aantal zal naar verwachting in 2050 gestegen zijn naar 14,3 miljoen. De laatste Jaren is duidelijk geworden dat eHealth en eMental Health kunnen worden ingezet om de gevolgen van dementie op persoonlijk en maatschappelijk niveau te reduceren.

INDUCT
In 2016 richtte de Europese Commissie het Interdisciplinary Network for Dementia Utilising Current Technology (INDUCT) op, dat wordt gefinancierd door de Marie Sklodowska-Curie Action (MSCA). De belangrijkste doelstellingen van INDUCT zijn:

1 identificeren van praktische, cognitieve en sociale factoren die nodig zijn om het gebruik van technologie te bevorderen
2 de effectiviteit van technologische toepassingen evalueren
3 onderzoeken wat het makkelijker of moeilijker maakt om technologie in dementiezorg te implementeren
Daarnaast wil INDUCT toekomstige onderzoekers vaardigheden en trainingen aanbieden om het eHealth onderzoek voor dementie te verbeteren.

Vijftien beginnende onderzoekers van verschillende Europese instituten, waaronder VU en VUmc, ontwikkelen, evalueren en/of implementeren eHealth oplossingen voor dementiezorg, zoals apps voor cognitieve stimulatie, het stimuleren van lichamelijke activiteit door middel van virtuele spellen (exergaming), het ontwikkelen van electronische dossiers etc.

iSupport: eMental Health voor vrijwillige zorgverleners van mensen met dementie
Ongeveer 75% van de mensen met dementie leeft thuis en wordt verzorgd door familieleden,  vrienden of buren. Deze onbetaalde zorg verbetert over het algemeen de kwaliteit van leven van de dementerende, maar de verzorgenden kan het wel eens teveel worden. Er is een kans dat zij daardoor meer of minder psychische klachten ontwikkelen. Voor hen heeft de World Health Organization (WHO) in samenwerking met dementie-belangenorganisaties en een expertpanel een online interventie ontwikkeld: iSupport. iSupport kan verzorgenden die geen face-to-face begeleiding kunnen krijgen, steunen en eventuele stress, (over)belasting of symptomen van depressie en angst verminderen. De (onbegeleide) interventie bestaat uit 5 modules en heeft in totaal 23 lessen die informatie geven over onderwerpen die te maken hebben met ‘zorgen voor’, bijvoorbeeld ‘voor mezelf zorgen’, dagelijkse zorg verlenen en omgaan met uitdagend gedrag.

Introductie en onderzoek in Nederland
We willen iSupport impelementeren in de Nederlandse context en de effectiviteit van de interventie vaststellen. Na de implementatie voeren we een ‘superiority two-arm randomized controlled trial’ uit (2018-2019). We werven vrijwillige verzorgenden (n=200) die enige stress of belasting ervaring. Deze aan de onderzoeksgroep toegewezen zorgverleners krijgen 3 maanden lang toegang tot de interventie. Online assessments worden uitgevoerd bij aanvang (t0), 3 maanden daarna (post-intervention, t1), en 6 maanden na aanvang (follow-up, t2).

We verwachten dat iSupport niet alleen de psychische klachten van deze verzorgenden vermindert, maar ook dat zij meer steun weten te krijgen, vaardigheden ontwikkelen om hun taken beter uit te voeren en bij te dragen aan een betere kwaliteit van leven van mensen met dementie.

Met dank aan
Dit onderzoek is onderdeel van de Marie Curie Initial Training Network (ITN) action, H2020-MSCA-ITN-2015, grant agreement number 676265.

Meer informatie
www.dementiainduct.eu
www.mantelzorgersdementie.nl (link is beschikbaar zodra de werving start)
Contact: isupport.fgb@vu.nl

MSc. Ángel C. Pinto Bruno. Promovendus Sectie Klinische Psychology, Amsterdam Public Health Research Institute, VU Amsterdam, Nederland